Ana içeriğe atla

Sayısal radyo konusunda bir söyleşi daha Bu kez söz Attila Ladanyi'nin. Şimdilik İngilizce. İlk fırsatta tercümesini de yayınlayacağım.

As you may noticed, I posted two interviews on digital radio, one of which is with Mr. Patrick Hannon & the second is with Ms. Ruxandra Obreja. I am pleased to say that both interviews were very informative for me & also for the Turkish market. I was working on the digital radio transition project professionally when I posted those interviews. After a change in my position, although I am not directly involved in the project any more, I keep following the progress and still try to understand the technology.

This is the third interview with the same 4 questions. Mr. Attila Ladanyi is the CTO of T & C Holding and also a Board Member of the RDS - Forum. The photo in this post is from Paris.

1. There are many examples of digital radio transitions all over the world. Some are great success whereas some are total fail.  I think there is not a one-right-path to follow. What do you recommend us, I mean in Turkey, with all those experiences?

I don't know from any transitions. I wrote the first DAB Data-Services 1995 and still wait for the follow-up order.  Some countries have invested incredible sums and they could not go ahead much further developing DAB in the last 20 years. In my opinion, DAB is not a real successful system anywhere. Success is relative. The mobile Internet is much younger than DAB and you cannot even begin to compare the success of the two.

In fact, the listener had already denied oneself the temptation consistently over the last 20 years.
What is more, not every sold DAB tuner is also used. You often get it included when you buy receivers or automobile.  However, all of the DAB radio has also an FM part.  In this respect, DAB cannot surpass FM at all.

In Europe there are 5 or 6 countries where DAB has been reasonably well developed.The remaining countries have either no money for this fun, or no will to do it.   Some have tried it and opt out again.

All in all, the most countries that have run ahead are trapped in their high cost at the end.  The switch-off of the FM in solo action cannot work and it makes priceless endless simulcast.

In fact, there were only a very few customers could be convinced so far, which is not a big surprise.  It does not provide additional advantage. The idea of switch-off FM which is often threatened by DAB activists scare the people. However, the result of that threat promotes more defiance in every country because they felt blackmailed.

The way to success is not the technology or coercion but the content. Let them offer meaningful formats and data, then goes something like this automatically.  Who had to shoot all horses to sell more cars, or to cut the phone cables to sell more smartphones?  The apps have sold the smartphones.

What Turkey makes is only limited on their budget. Getting them already millions of letters from impatient listeners who want to hear absolutely digital, before the Iranian or Bulgarian people do this? Are these listeners willing to pay something for it? Or they have to pay to the government some subsidies as usual? How long is going to take anyway more time even another 20 - 30 years?

The crucial question is whether anyone has an idea that can going beyond the simulcast; or simply a tunnel vision toward "digital"?

2. Simulcast period, the period of FM & DAB/DAB+, is a must but is also an extra cost for broadcasters. What do you suggest for the length of this simulcast period?

The length of the simulcast period has exceeded 20 years in Europe. The end cannot be seen. Simulcast was another not so smart idea. This was based on the faith that people were buying unconditionally everything what is propagated as “digital”. This was maybe the market in the late 70-s until the end of 80-s, but it is stopped later.

In broadcasting we have since decades a largely saturated market. The business fundamentals are the same for the next decades. The advertising markets are tailored to the coverage areas.  Broadcasters, except the state funded EBU members, have absolutely no interest to change this status quo. Not even for free, because large SFNs destroy the local ad-business.

First of all, if you want to live from the market you need listeners. Secondly, one needs the market itself. DAB was designed in the 80-s for nationwide monster radio chains like BBC or ARD. For the medium and small private stations gave nothing.  The problem is to send three times (or with satellite / cable even quadruple), on FM, Internet and DAB. What should the listeners do now? He does something very logical and simple thing: DAB can be left out. The normal family has several FM receivers but they certainly have computers and smart phones.  Everybody has two of the three or four possible channels. Why need a third one that is not even built completed.  It is logically not to buy, because you have already multiple chances to receive the same programme, and the additional benefits are nowhere to be seen.  So it is clearly animated, to not buy the simulcasted thing.

FM was only successful because it has brought totally different formats than AM.  In addition, the quality difference was enormous between AM and FM.  However, listeners divided in the assessment and there is nothing new except the hardware between FM and DAB.

3. As far as I know some cars come with DAB+ in Europe, especially in C+ segment.  Although, there are many cars on the roads only with FM radios. What is the solution for DAB?

The solution for the DAB receiver is clear, the receiver switches automatically to FM when DAB is not available. This is the case in all countries except 5 or 6 in West Europe.  In case of simulcast, DAB is not absolutely necessary, you will miss nothing, and in connected cars you can get everything digitally when you want it.  FM cannot be left out for at least 30 more years, and internet connection is standard in 2 or 3 years (connected car & smartphone); all this worldwide, not only in few European countries.  Before there is a useful DAB+ coverage, 4G and 5G has long been standard in every pocket and dashboard. If someone really wants to have DAB in the car can replace the radio or install a DAB to FM converter. But what's that in aid of? Another simulcasted channels?

4.Some argue that 3G/4G/Internet Radio is the best solution for listening  to radio and there is no need to built a new network for digital radio. They do not talk about unicast/multicast network & also the cost for the data on those solutions. How do you comment on this?

Something like Internet radio does not really exist. Radio channels are broadcasting.You have streaming services in different qualities, as well to download, which is called podcasts.  These are useful for thematic channels. It has not sense to make radio broadcast for few 1,000 people. Moreover, it has also no sense to offer for many millions of listeners only internet streaming. Of course, nowadays every radio station has a streaming service system just for as a complementary service. (Except pseudo radios like “Spotify” & co)

Over cable for In-house usage, there is the streaming for radio and TV which are now standard technology, because the whole Turkish internet traffic has place on few fiber optics cable. With a few local servers/mirrors are using the internet radio over cable (and WiFi) an absolutely normal service. DAB has currently no real solution for the in-house supply.

The bottleneck outside is in the frequency management. LTE and UMTS micro-cells will help to build the necessary overcapacity also for the mobile usage, but the broadcasting itself never will be needless. Two-way networks cannot replace the broadcast and cannot compete in the cost-benefit calculation.  

As a matter of fact, the (digital) music is no longer the main thing in the radios. Everyone has a lot of gigabytes with better music quality on his Smartphone as DAB could ever send. In addition, not the technology is in the foreground but the show. Real-time media like FM have uncatchable advantages. DAB comes too late, is neither real time nor Internet capacity, it is between them and will worn down.

Even worse, DAB+ working on frequencies that could also be used for mobile Internet. This is a big business, not the broadcasting. Therefore, the battle will be permanent between these two systems.

FM are working on the 3 to 4 meter band (64-108 MHz), for "digital dividend" totally inappropriate, and thus not under pressure. Moreover, this wavelength is ideal for regional supply. The frequency bottleneck can be opened down to 76 or even 64 MHz. That's only a political issue. (as many other things). Almost all FM chips can cover the range of 64 to 108 MHz. Thus, it is only software question. RDS2 can already support it

Clear could DRM+ also use these frequencies, but their sound quality will not animate to change the modulation method. Why make complicated when the simple is already worldwide existent? Medium wave is another story, as there are perhaps opportunities for DRM  if AM stations have switched to FM, as already begun in Brazil and India.


Son haftanın en çok okunan 10 yazısı

IPTV World Forum ardından, gözlemler

Etkinliğin teknik değerlendirmesini önümüzdeki haftaya bıraktım gerçi. Ancak, haftaya kadar bekleyemeyenler için kısa kısa gözlemlerimi aktarayım. Ayrıntılı değerlendirmeler gelecek merak etmeyin... Türk Telekom, yaklaşık 5 yıl önce başladığı IPTV projesinde sona gelmiş. TTNet şirketi üzerinden IPTivibu (TTNet CEO'sunun sunumunda, ki konferansın tümü simultane tercüme falan yapılmadan sadece İngilizce'ydi, bu ismin İngilizce'de that is IPTV anlamına geldiğini söyleyince fark ettim IP tivi işte bu anlamında bir kısaltma olduğunu :) adlı hizmeti sunmaya 2 hafta önce başadıklarını duyurdular. Konferansta soft launch (yumuşak duyuru ?) olarak yapılan duyuru ile hizmetin başlatıldığı söylense bile henüz web sayfasında bu konuyla ilgili bilgilere ulaşılamıyor.  IPTivibu hizmeti için en az 8 MBit/saniye hızında TTNet internet aboneliği gerekiyormuş. Şimdilik 101 kanal, ki bunların içerisinde HD olanları da olacakmış. Etkileşimli hizmetler, flick uygulaması falan da sunula

IPTV World Forum İstanbul'un ardından

Bu satırları yazarken etkinliğin ikinci günkü programı devam ediyor. İki günlük, oldukça yoğun program tam zamanında başlaması, zaman çizelgesine uygun devam etmesi ile uluslararası bir organizasyon olduğunu belli etti. Katılım ücretinin yüksekliğinin getirdiği en önemli sonuç etkinlik izleyicilerinin gerçekten ilgili kişiler olmasıydı. Sadece ilk gününü takip edebildiğim etkinlikte TTNet ve AirTies CEO'ları gibi çok üst düzey konuşmacılar söz aldı. Oturumların araları, toplantı salonunun önündeki fuayede kurulan sergileri gezmek için yeterli uzunlukta tutulmuştu.  İstanbul'un en kolay ulaşılabilen otellerinden birisi olduğunu düşündüğüm Mövenpick'in seçilmiş IPTV Forum için. Levent metrosunun çıkışında yer alan otel, aynı zamanda Fatih Sultan Mehmet köprüsünün dibinde. Levent metrosundaki otobüs duraklarında Sabiha Gökçen havaalanına direkt giden İETT otobüsü kalkıyor. Zaten Atatürk havaalanına raylı sistemle, aktarmalar yaparak ulaşılabiliyor. Sabah 6 uçağı Atatürk hav

IPTV World Forum Ardından, Teknik Değerlendirme - 1

Yazının başlığını Teknik Değerlendirme - 1 dedim. Bunun bir dizi yazının ilki olduğunu düşünerek öyle yazdım. Pek uzun yazmayacağı, dizi yapmayı düşündüğüm için. Öncelikle Türk Telekom ve TTNet üzerine görüşlerimi yazayım. Etkinliğin ana destekçilerindendi her iki şirket. Türk Telekom'un üst şirket olarak görürsek, ki öyle aslında, Argela, TTNet ile birlikte sergi alanında büyük yer almışlardı. Argela, yazılım geliştirme alanında çalışıyor. TTNet, malum internet servis sağlayıcısı. Türk Telekom'un etkinlikte açıkladığı stratejisine göre IPTV , internet ve Voice over IP (IP üzerinden ses:VOIP) hizmetini TTNet üzerinden sunacak. İnternet ve telefonu tek faturada birleştirmeyen Türk Telekom, üç hizmet için tek fatura dönemine geçmeyi planlıyor. IPTV'yi itici güç olarak kullanacak. 3 farklı ekrandan (telefon, televizyon ve bilgisayar) televizyon izlemenin olanaklı olacağı ileri sürülüyor. Planlaması kolay, uygulaması ise zor bir hizmet IPTV. Multicast broadband internet bağl

IPTV World Forum Eastern Europe bu yıl İstanbul'da.

Konu ile ilgililerin merakla beklediği etkinlik ilk kez ülkemizde gerçekleştirilecek. Mövenpick Hotel, İstanbul'da 12-13 Ekim (yani haftaya salı-çarşamba) günlerinde toplam 9 oturumda önemli konuşmacıların yer alacağı IPTV World Forum Eastern Europe ile ilgili ayrıntıları web sayfasında bulabilirsiniz. Etkinliğe katılım ücretli. Ücretler epey yüksek. 5 Ekim'den önce kayıt yaptırmışsanız, ki bu iletiyi yazdığım tarih düşünülünce artık çok geç :), 1499 € ödemeniz gerekiyor. Bugün kayıt yaptırırsanız ise 1799 € ödeyeceksiniz. Ancak Free Operator Pass adlı bir seçeneğiniz daha var. Free Attendance For Service Providers olarak ayrıntılandırılan bu seçeneğin tam olarak kimleri kapsadığını çözemedim. Eğer IPTV hizmet sağlayıcılar kastediliyorsa Türk Telekom, TTNet, Superonline gibi şirket çalışanları kapsanmış oluyor. İşin doğrusu kendimi de o kategoriye sokup kayıt yaptırdım :) Ancak kaydımın geçerli sayılıp sayılmadığı belli değil henüz. Neyse, fırsat bulursanız önemli bir etkinlik

Sayısal radyo - Norveç FM yayınlarını sonlandıran ilk ülke olacak mı?

Blog sayfamda sayısal radyo yayınlarıyla ilgili yazdığım yazılar var. Bunlara bir yenisini eklemenin yeri geldi. Yazıya karar vermemin nedeni, Avrupa Yayın Birliği (European Broadcasting Union: EBU) teknoloji dergisi Tech-i'in Aralık 2013 sayısının başlığı "end in sight for FM?" Dergide FM yayınlarını kapatmayı planlayan Norveç'teki durumu irdeleyen bir yazı var.  Norveç, FM radyo yayınlarını 2017 yılında sonlandırmayı hedefleyen ve bunu açıklayan ilk ülke . Ülkede sayısal radyo yayınları ile FM analog radyo yayınları eş anlı olarak yapılıyor. Sayısal radyonun tanıtılması ve desteklenmesi için kamu yayıncısı NRK ile Norveç'in en büyük özel radyo yayıncısı P4 ortaklığında Digital Radio Norway (DRN) adlı bir yapı kurulmuş . Bu kamu - özel birlikteliği sayısal radyonun yaygınlaştırılması için önemli bir sinerji yaratmış. 2013 sonu itibariyle Norveç'in %90'ını kapsayan iki adet DAB+ multipleksi bulunuyor. Norveç kamu yayıncısının yükümlülüğü ise 2014 son

"İhtilalin Süvarisi", Nesrin Turhan

Kitap , yakın tarihimizi yalnızca ders kitaplarından öğrenen benim gibileri için bulumaz bir kaynak. 1960 yılını, 27 Mayıs'ta yapılan ihtilal ve ardından gelen idamlardan ibaret sanırdım. Bir solukta okuduğum roman, yer yer mahkeme tutanaklarına yer yer anılara dayanılarak yazılmış. Nesrin Turhan zor işini başarıyla bitirmiş. Albay Talat Aydemir'in mahkemede yaptığı son konuşmanın günümüz için de geçerli görünmesi, romanın en düşündürücü yanıydı. Binbaşı Fethi Gürcan'ın karizması ve "görev adamı" özellikleri oldukça etkileyiciydi. Roman ile ilgili çok daha fazla yorum yapmak isterdim. Ancak bu yorumları yapabilmem için o dönemi tüm yönleri ile öğrenmem gerektiğini düşünüyorum. Ülkemizin içinde bulunduğu durumu anlayabilmemiz için geçmişini, özellikle yakın geçmişini, iyi öğrenmemiz gerekiyor. Nesrin Turhan'a ve kitabın yazılmasında emeği geçen herkese teşekkürler...

Yaylapınar (Sinekçiler) Köyü Nazilli tatili

Yazılacaklar birikti, bu gidişler birikmeye devam edecek. Üst üste gelince seyahatler, okunanlar, teknik gelişmeler böyle oluyor. Yavaş düzgündür, düzgün ise hızlı deyip başlayayım bir yerinden.  Geçtiğimiz haftanın 6 gecesini, Aydın'ın Nazilli ilçesinin, eski adıyla Sinekçiler, Yaylapınar köyünde geçirdik. Ne ben, ne de eşim Nazilli'li. Oralarda yaşayan akrabamız da yok. Peki nasıl oldu da bir köyde kaldık 6 gece. Pınar Kaftancıoğlu sayesinde. Kendisini büyük şehirlerde, özellikle İstanbul'da, yaşayan çocuk sahipleri tanıyacaktır. Ayşe Arman'ın söyleşisinden sonra tanıyanlar ve alış veriş yapanların sayısında ciddi artış olmuş. Siz tanımayanlardansanız İpek Hanım'ın Çiftliği'nin web sayfasına bakmanızı ve yazının geri kalanını sonra okumanızı öneririm.  Kaftancıoğlu, bana kalırsa ülkemiz için uygulanabilir bir kalkınma modeli oluşturmuş. Ülkemiz, her ne kadar son dönemlerde ihmal edilmiş olsa bile, bir tarım ülkesi. Tarıma elverişli topraklara

Genç Kızlar Labirentinin Esrarı / Eduardo Mendoza

Facebook, Trends ve Twitter hesaplarımdan #hergünebirkitap etiketiyle paylaşım yapmaya başlayalı okuyacağın kitapları nasıl seçiyorsun diye soranlar oluyor. İşin doğrusu özel bir yöntemim yok. Tanıtım yazıları, dergilerdeki söyleşiler yol gösterici olsa da nokta atışı öneriler, tanıdıkların tavsiyelerinden çıkıyor.  Bu kısa ve belki de gereksiz girişin ardından gelelim Eduardo Mendoza'dan okuduğum ilk eser olan Genç Kızlar Labirentinin Esrarı romanına. Öncelikle bu romanı okumama vesile olan sevgili kızıma teşekkür ediyorum. Onun isteği ile sahafta bulup satın aldım Mendoza'nın 1990 yılında Remzi Kitabevi'nden çıkan romanını. Fransızca'dan Hüseyün Boysan çevirmiş dilimize. Neden orijinal dilinden çevrilmemiş anlamadım.  Roman, İspanya yakın tarihini kısaca özetleyen bir önsöz ile yayınlansaydı çok iyi olurdu diye düşündüm okuduktan sonra. Franco kimdir, 1936 - 1939 arasında yaşanılan İspanya İç Savaşı neden çıktı, kim kiminle savaştı gibi temel bilgileri bilmeden de oku

Çok Uzak - Fazla Yakın / Adalet Ağaoğlu

Adalet Ağaoğlu'ndan okuduğum yedinci eser ve bloga eklediğim ilk oyun: Çok Uzak - Fazla Yakın. Okurken düşündüm ve sanırım sadece bloga eklediğim değil, aynı zamanda, "okuduğum" ilk oyun. 160 sayfa ve 1991 senesinde İletişim Yayınlarınca basılmış.  Tiyatro oyunu okumak ilginç bir deneyim. Romanda, öyküdeki gibi olmuyor yazım tarzı. Çok Uzak - Fazla Yakın toplam 160 sayfa, oysa anlatılanları dizi film yapmak isteseniz 2-3 sezonluk senaryo çıkartabilirsiniz. Zamanlar ve mekânlar arasında gidip gelen, bu gidiş gelişlerin nasıl olacağını bile tarif eden bir metni var. Dediğim gibi, okuduğum ilk oyun olunca, tüm oyunlarda böyle mi yazılır zaten bilemedim.  Sanat ve hayat, ikiz kardeş gibi. Çok Uzak - Fazla Yakın, bu ana konu üzerine inşaa edilmiş. Ev içindeki rollerden, ülkenin geçirdiği çalkantılı dönemlere, kadın erkek ilişkilerine bir çok yan konuya da değiniyor. Adalet Ağaoğlu'nun romanlarından sinemaya uyarlananlar var. Fikrimin İnce Gülü, sanırım en bilinen uy

Yabancı dil öğrenmek üzerine: DuoLingo deneyimimim

kızımın çizgileri Ülkemizin kanayan yaralarından birisidir sanırım, yabancı dil öğrenmek. Onlarca kurs, yüzlerce kitap, saatlerce ders ve sonuç: anlayan (en azından anladığını düşünen) ve konuşamayan kişiler... Bir yerlerde bir sorun olduğu kesin, ama nerede? Farklı zamanlarda, 3 kez Fransızca kursuna gittim. İlk seferin ardından, aslında bir temel bilgim olmasına karşın, her seferinde en baştan başladım, hiç bilmiyormuşum gibi. Ne yazık ki kurslarda öğrendiklerim kalıcı olamadı. Şimdilerde, 70 gündür, her sabah DuoLingo ile çalışıyorum. Ücretsiz ve arada çıkan reklamlarla devam eden sürümünü kullanıyorum. Eminim farklı online dil kursları da vardır. Online platformda, kurslarda olmayan ne var diye düşününce bir kaç şey tespit ettim. Belki sizlerin de işine yarar diye paylaşıyorum: Yabancı dil öğrenmek, sürekli ve kesintisiz tekrar gerektiren bir süreç. Kurslar, sadece haftanın belli günleri, bir kaç saat için ve çoğunlukla, günün en yorgun olunan akşamlarında oluyor.  Fi